Helau van Werden - dit was de 45e handkarrenparade op Baldeneysee

Tulpenzondag in Essen-Werden liet zich van zijn levendigste kant zien op 15 februari 2026. Stipt om 11:11 uur werd de historische Oude Stad Werden via de Heckstraße / de hoek van de Dückerstraße naar de Luciuskirche. Nog voordat de eerste praalwagen vertrok, hing er een speciale spanning in de lucht. Je kon voelen dat deze dag meer was dan zomaar een carnavalsdatum op de kalender. Het was de 45e. Handkar parade, een stukje doorleefde Werdener-identiteit die generaties verbindt en de kleinste carnavalsoptocht van Essen is. Het motto van het jaar 2026 liep als een rode draad door alles wat er op deze late ochtend in stralende zon en vrieskou gebeurde: „Laat de Bollerwagenzug zoals hij is, ook als je in Werden oud bent geworden“. Deze zin stond niet alleen op spandoeken, maar was voelbaar in de gesprekken, in de blikken en in de manier waarop mensen elkaar ontmoetten.

Het motto benadrukte het behoud van de oude carnavalstraditie en het familiaire gemeenschapsgevoel in Werden. Veel bezoekers vertelden dat ze hier als kind hun tas met kamelen hadden gevuld en nu met hun eigen kinderen aan de kant van de straat stonden in de handkarrenoptocht. Een bezoekster, verkleed als kleurrijke tulp, lachte toen ze zei dat alles hier nog net zo aanvoelde als vroeger, alleen groter en kleurrijker. Een oudere heer in een klassiek clownskostuum zei dat zolang de handkarrenparade door Werden trok, de buurt jong zou blijven. En inderdaad: baby's in agenda's, kleine en grote kinderen, internationale studenten van de plaatselijke Folkwang Hogeschool voor de Kunsten, ouders en senioren - bijna allemaal verkleed en in opperbeste stemming. Tussen de muziek van de band door werd er "Helau" geroepen.

Het karakter van de handkarparade bleef in 2026 onmiskenbaar: traditioneel, informeel, zonder commerciële achtergrond. Geen sponsorbanners, geen uit de kluiten gewassen reclamepraalwagens, geen schreeuwerige reclameslogans. In plaats daarvan handgemaakte kostuums, liefdevol versierde praalwagens en de indruk dat een buurt zichzelf viert zonder te doen alsof. De historische huizen langs de route, de protestantse kerk op de achtergrond, de geplaveide straten van de oude stad en de afsluitende rally bij het stadhuis Werden vormden het perfecte decor. De smalle steegjes, de oude gevels en de vertrouwde hoekjes zorgden ervoor dat de parade meer aanvoelde als een gigantische buurtbijeenkomst, ver verwijderd van een anoniem grootschalig evenement.

In totaal hadden 22 groepen zich ingeschreven voor de 45e handkarparade, waaronder sportclubs, winkeliers, kinderdagverblijven, boeren en een politieke partij. Elke groep bracht zijn eigen interpretatie van het motto mee. Het ETuF hockeyteam van Baldeneysee renden mee onder hun eigen motto „De ijsberen zijn los!“. De hockeyafdeling van ETuF had hun handkar omgetoverd tot een klein ijslandschap. De deelnemers droegen witte ijsberenkostuums en glinsterende accessoires die schitterden in de winterzon. Kinderen langs de kant van de weg schreeuwden enthousiast om de ijsberen en imiteerden het gebrul van de witte reuzen. Het ETuF-hockeyteam combineerde op charmante wijze hun eigen motto met de hoofdgedachte van de dag: iets nieuws en speels laten zien zonder de traditie uit het oog te verliezen. Ook andere sportclubs gebruikten de parade om te laten zien hoe levendig de clubsport is in Werden. De traditionele Werdender Turnerbund presenteerde een fitness handkar. De boodschap was duidelijk: word oud ja, maar blijf alsjeblieft in beweging. Daar kan de vereniging zeker wat van zeggen, want ze viert haar 140-jarig bestaan. „Hai Alarm am Kattenturm“ was het motto van de Assindia Kano Vereniging, die voor de derde keer meedeed en over een paar dagen haar 100-jarig bestaan viert. Het jubileum stond op het bord boven de kar, die natuurlijk de vorm van een kano had en op de maat door de straten „peddelde“, alsof hij op een onzichtbare rivier door de oude stad gleed.

De kinderdagverblijven van Werden zorgden voor een ware kleurexplosie in de trein. De kinderen van kinderdagverblijf Pusteblume maakten vandaag deel uit van het Pusteblume circus. Een „olifant“ trok de handkar, de berijder had een leeuwtje op zijn schouder. De popcornkar werd geduwd door een dame met een popcornmuts, kinderen en volwassenen waren verkleed als dieren en artiesten. Het kinderdagverblijf Lummerland had Jim Knopf en Lukas, de machinist, samen met Emma de locomotief. Het kinderdagverblijf Im Löwental kwamen met kleine leeuwtjes en de groten droegen slagboompylonen als hoofddeksels. De carnavalsvierders reageerden met hartelijk gelach en veel applaus en het was duidelijk hoezeer vooral deze groepen de familiaire gemeenschapsgeest van deze familieoptocht belichaamden, wat een van de belangrijkste kenmerken van de optocht is.

De boeren uit de omgeving deden ook weer mee en brachten een landelijk tintje aan de optocht. Hun motto: „Kunstmatige intelligentie maakt geen kans tegen natuurlijke domheid“, paste perfect bij de diversiteit van de handkarrenoptocht en de Carnaval, waarin actuele thema's aan bod komen. Ze lieten zien dat Werden niet alleen gaat over de romantiek van de oude stad, maar ook over velden, boerderijen en mensen die geworteld zijn in de regio.

De bezoekers deden qua creativiteit niet onder voor de groepen. Eén familie had zich helemaal uitgedost als handkar. Elk lid van de familie stelde een wiel voor en samen vormden ze een rollend geheel dat zich een weg door de menigte baande. Er waren kostuums met het hele lichaam, zoals de opblaasbare T-Rex, traditionele kostuums, veel pruiken in alle kleuren, ballonzijde, kleurrijke hoeden en zelfs een regenwolk als hoofdtooi. Een groep jongeren was op pad als „verouderde versies“ van zichzelf. Met grijze pruiken, wandelstokken en kleurrijke feesthoeden speelden ze met het motto en lieten ze zien dat je op oudere leeftijd nog steeds kunt feesten.

De processie kronkelde door de smalle straatjes van de historische oude stad, langs vakwerkhuizen die eruit zagen als het decor van een levendige lokale film. Langs de route liepen gezinnen, oudere stellen, tieners en kinderen, sommigen met uitgebreide kostuums, anderen met sjaals en hoeden, maar allemaal met dezelfde uitdrukking op hun gezicht: het gevoel deel uit te maken van iets positiefs en luchtigs. Honden met kleine carnavalssjaals om hun nek liepen tussen de benen van mensen door, anderen zaten in kinderwagens. Kinderen verzamelden snoepjes, die werden gegooid of direct in hun handen werden gestopt, en groepen langs de kant van de weg zongen liedjes of riepen Helau naar de passerende deelnemers. De handkarrenparade had het effect van een sfeerband die de verschillende generaties en levensstijlen van Werden een paar uur lang nauw met elkaar verbond.

De 45e handkarrenoptocht in Essen-Werden was een indrukwekkend bewijs van de magie van carnaval. Het motto „Laat de handkaroptocht zoals hij is, ook al ben je oud geworden in Werden“ galmde nog lang na toen de straten leeg waren en de eerste restjes confetti door de wind werden meegevoerd. We kunnen nog wel even doorgaan over blije kinderogen en deinende ouders, maar het beste is om volgend jaar langs te komen en live bij de Werden van de handkarrenparade 2027 te zijn.